Strona główna/Rodzina

Rozdziały V, VI i VII

Rodzina
drzewo i jedenaście dróg

Przez niemal dwa stulecia historia Harasimiuków skupiała się w jednej wsi. W połowie XX wieku z jednego domu w Derewicznej wyszło jedenaście dróg, które rozbiegły się po całej Polsce.

01

Linia przodków w Derewicznej

Zanim rodzina rozproszyła się po Polsce, przez ponad półtora wieku jej historia toczyła się w granicach jednej wsi. Od najstarszych metryk unickich z końca XVIII wieku aż po lata powojenne, kolejne pokolenia Harasimiuków rodziły się, zakładały rodziny i umierały w Derewicznej.

W bezpośredniej linii męskiej prowadzącej do autora książki udokumentowano pięć kolejnych pokoleń ojców i synów. Każde z nich żyło w nieco innych realiach prawnych, religijnych i społecznych.

I. Mikołaj Harasimiuk

ok. 1741 – 1831

Żona: Paraskiewia Witorożec (ok. 1751 – 1831)

Najstarszy pewny przodek w bezpośredniej linii, w akcie zgonu określony jako „syn rodziców niepamiętnych”. Dożył około 90 lat. Zmarł podczas epidemii cholery w lipcu 1831 roku. Jego bracia w Derewicznej również dali początek kolejnym liniom rodu: Stefan (1738–1814) oraz Semen / Szymon (1742–1819, żona Ahafia Dimitruk, 1758–1831).

II. Maksym Harasimiuk

1783 – 1840

Żona: Eufrozyna Semeniuk (zm. 1834)

Syn Mikołaja, urodzony w Derewicznej jeszcze w Rzeczypospolitej Obojga Narodów. Ślub zawarł w 1814 roku w unickiej parafii w Rudnie. Gospodarz w Derewicznej, zmarł w wieku 57 lat. Rodzeństwo: brat Teodor Harasimiuk (1782–1830) oraz siostra Pelagia Harasimiuk, po mężu Kapczuk (1792–1824).

Dzieci Maksyma i Eufrozyny (siedmioro): najstarszy syn Bazyli (ur. 1816, bezpośredni przodek), Teodora (1818–1860), Anastazja (ur. 1820), Symeon (1822–1823, zm. jako roczne dziecko), Natalia (ur. 1827), Tymoteusz (ur. i zm. 1830 w niemowlęctwie) oraz Ksenia (ur. 1832).

III. Bazyli Harasimiuk

1816 – 1888/1890

Żona: Julianna Bartnicka

W dokumentach również Wasyl. Najstarszy syn Maksyma i Eufrozyny z Semeniuków. Urodzony jako unita, przeżył likwidację Kościoła unickiego w 1875 roku. Zmarł 13 grudnia 1888 roku i został pochowany na cmentarzu w Rudnie „bez obrzędu cerkiewnego”, co oficjalnie odnotowano w księdze zgonów w kwietniu 1890 roku. Dzieci: Julianna, Jan, Andrzej, Zofia i Tomasz.

IV. Tomasz Harasimiuk

1861 – 1931

Żona: Ksenia Czech (1871 – 1942)

Według przekazów rodzinnych posiadał zaprzęg konny i miał świadczyć usługi przewozowe w okolicy (m.in. dla właścicieli majątków i kupców), choć informacja ta nie została dotąd potwierdzona w dokumentach pisanych. W czerwcu 1905 roku, po ukazie tolerancyjnym, uregulował w Komarówce ślub w Kościele rzymskokatolickim i zalegalizował pięcioro starszych dzieci. Ksenia pochodziła z Rudna; jej ojciec Justyn Czech był unitą represjonowanym przez władze carskie.

Dzieci Tomasza i Kseni (siedmioro):

  • Michalina (1890–1950) — mąż Jan Sidelnik (1885–1946, ślub w 1907 r.)
  • Ludwik (1893–1943) — żona Waleria Siłuch (1900–1983)
  • Marianna (1896–1956) — niezamężna
  • Franciszek (1901–ok. 1970) — wyemigrował do Kanady, gdzie mieszkał do śmierci
  • Antoni (1904–po 1950) — czworo dzieci z pierwszego małżeństwa; po wczesnej śmierci żony powtórny ślub, wyjazd na Pomorze (Gdańsk)
  • Józef (1907–1996) — bezpośredni przodek, mąż Marcjanny Wiszniewskiej (1909–1997)
  • Wawrzyniec (1910–1965) — żona Leokadia Domańska (1911–1977), mieli trzech synów

V. Józef Harasimiuk

1907 – 1996

Żona: Marcjanna Wiszniewska (1909 – 1997)

Urodzony w Derewicznej już po przełomie 1905 roku. Ukończył 4 klasy polskiej szkoły powszechnej. Wraz z żoną Marcjanną stworzył dom, z którego wyrosło jedenaścioro dzieci. Krawiec, woźny w szkole, właściciel małego sklepu w alkierzu i głęboko wierzący człowiek (m.in. piesze i rowerowe pielgrzymki do Kodnia).

02

Dom Józefa i Marcjanny

Wraz z Józefem i Marcjanną historia rodu przekracza granicę między samymi dokumentami archiwalnymi a żywą pamięcią. Z tego okresu zachowały się nie tylko metryki i świadectwo szkolne Józefa z lat 20., lecz także fotografie i opowieści dzieci, które pamiętały codzienny rytm domu w Derewicznej.

Nie było to typowe duże gospodarstwo rolne. Rodzina posiadała około pół hektara ziemi, w tradycji domowej nazywanej „sadem”, uprawianej na własne potrzeby. Utrzymanie zapewniała praca rąk: Józef był wiejskim krawcem, Marcjanna również szyła, a dodatkowo Józef pracował jako woźny w miejscowej szkole i prowadził drobny sklepik w alkierzu.

Józef i Marcjanna Harasimiukowie w Derewicznej na tle samochodu
Józef i Marcjanna Harasimiukowie przed rodzinnym obejściem w Derewicznej, na tle zabytkowego auta.

Wspomnienie wnuka:

„Dziadek Józef był człowiekiem wymagającym, budzącym respekt i niezwykle pracowitym. Babcię Marcjannę zapamiętałem jako osobę nieskończenie dobrą i cierpliwą. Tworzyli stabilny, spokojny dom, w którym panował głęboki wzajemny szacunek.”

Józef i Marcjanna Harasimiukowie z dziećmi przed płotem w Derewicznej
Józef i Marcjanna z częścią starszych dzieci przed płotem gospodarstwa w Derewicznej. Fotografia archiwalna.

Rytm codzienności:

Wspólna modlitwa, praca przy maszynie do szycia, pomoc starszego rodzeństwa w opiece nad młodszym i szkoła w Derewicznej. Z tego niewielkiego drewnianego domu każde z dzieci wyruszyło z poszanowaniem pracy i nauki.

Akt chrztu Józefa Harasimiuka z 1907 roku w Komarówce Podlaskiej
Akt chrztu Józefa Harasimiuka, Komarówka Podlaska, 1907 rok (akt nr 109).

Chrzest Józefa (1907 r.):

Urodzony w Derewicznej jako pierwszy z synów Tomasza i Kseni ochrzczony oficjalnie w Kościele rzymskokatolickim w Komarówce po carskim Ukazie Tolerancyjnym. Początek nowego rozdziału religijnego w rodzinie.

Akt chrztu Marcjanny Wiszniewskiej z 1909 roku w Komarówce Podlaskiej
Akt chrztu Marcjanny Wiszniewskiej, Komarówka Podlaska, 1909 rok.

Chrzest Marcjanny (1909 r.):

Metryka chrztu babci Marcjanny z d. Wiszniewskiej w parafii pw. św. Stanisława BM. Druga z najważniejszych metryk otwierających historię domu w Derewicznej.

03

Jedenaście dróg

Dom był jeden, ale dróg było jedenaście. W pokoleniu dzieci Józefa i Marcjanny dokonała się największa przemiana społeczna i geograficzna w historii rodziny. Po raz pierwszy potomkowie rodu nie zostali w Derewicznej: zdobyli zawody techniczne, medyczne i budowlane, zamieszkali w miastach i założyli rodziny w różnych stronach kraju.

Dziewięcioro z nich dożyło dorosłości i stworzyło własne domy. Dwoje – pierwszy Marian i pierwsza Genowefa – zmarło we wczesnym dzieciństwie, ale w rodzinnej pamięci pozostają pełnoprawnymi wędrowcami na tej liście.

ur. 1929

Jadwiga

Najstarsza córka. Zdobyła zawód pielęgniarki i zamieszkała w Chełmku pod Oświęcimiem. Z mężem Janem wychowali troje dzieci.

ur. 1931

Henryk

Jako jeden z pierwszych związał swoje życie z Warszawą, prowadził przedsiębiorstwo budowlane. Z żoną Zofią doczekali się dwóch synów.

ur. 1933

Franciszek

Został inżynierem mechanikiem związanym z przemysłem motoryzacyjnym. Zamieszkał w Warszawie. Wraz z żoną Aliną stworzyli dom, a jego bezcenne relacje i żywa pamięć walnie posłużyły do odtworzenia historii rodzinnego domu w Derewicznej.

ok. 1936 – 1938

Marian (I)

Żył około dwóch lat. Zmarł we wczesnym dzieciństwie w Derewicznej, lecz pamięć o nim trwa w rodzinie na równych prawach z pozostałym rodzeństwem.

ur. 1938

Marian (II)

Z wykształcenia inżynier. Zamieszkał w Warszawie, gdzie wraz z żoną Stanisławą doczekali się dwóch synów. Jego wspomnienia i opowieści również stały się ważnym źródłem wiedzy przy pisaniu monografii.

ur. 1940

Jan

Związał swoje życie zawodowe z budownictwem. Zamieszkał w Warszawie (Wesoła), gdzie wraz z żoną Reginą doczekali się dwóch córek.

1943

Genowefa (I)

Urodziła się i zmarła w 1943 roku w Derewicznej. Pozostała w pamięci rodziców, którzy nadali to samo imię kolejnej córce.

ur. 1945

Józef

Z zawodu stolarz-modelarz. Pracował w różnych firmach w Warszawie, a w późniejszych latach jako renowator zabytkowych mebli. Z żoną Zofią doczekali się syna Piotra Tomasza – autora monografii i niniejszego serwisu.

ur. 1947

Genowefa (II)

Podążyła śladem starszej siostry Jadwigi do Chełmka. Pracowała m.in. w Zakładach Obuwniczych „Chełmek”. Wraz z mężem Franciszkiem wychowali troje dzieci.

ur. 1949

Stanisław

Z zawodu budowlaniec, związał swoje życie z Warszawą. W dorosłym życiu podjął własną, odrębną ścieżkę wyznaniową. Wraz z żoną Alicją doczekali się syna.

ur. 1951

Teresa

Najmłodsza córka Józefa i Marcjanny, zamieszkała w Białej Podlaskiej. Pracowała w różnych firmach w Białej Podlaskiej. Wraz z mężem Tadeuszem wychowali dwoje dzieci.

04

Wizualizacja drzewa genealogicznego

Poniższy schemat przedstawia bezpośrednią strukturę rodu od najstarszego znanego przodka po wielkie rozgałęzienie rodziny w XX wieku. Pełne, szczegółowe tablice genealogiczne ze wszystkimi liniami bocznymi i kolejnymi pokoleniami potomków znajdują się w monografii drukowanej.

Pokolenie I • Najstarsi bracia w Derewicznej (XVIII w.)
Linia boczna

Stefan Harasimiuk

1738 – 1814

Derewiczna

Główna linia rodu

Mikołaj Harasimiuk

ok. 1741 – 1831

& Paraskiewia Witorożec (ok. 1751–1831)

Linia boczna

Semen (Szymon) Harasimiuk

1742 – 1819

& Ahafia Dimitruk (1758–1831)

Pokolenie II • Dzieci Mikołaja i Paraskiewii
Linia boczna

Teodor Harasimiuk

1782 – 1830

Derewiczna

Główna linia rodu

Maksym Harasimiuk

1783 – 1840

& Eufrozyna Semeniuk (zm. 1834) • ślub 1814

7 dzieci: Bazyli (linia gł.), Teodora, Anastazja, Symeon, Natalia, Tymoteusz, Ksenia

Linia boczna

Pelagia z d. Harasimiuk

1792 – 1824

po mężu Kapczuk

Pokolenie III • 1816 – 1888/1890

Bazyli Harasimiuk & Julianna Bartnicka

Derewiczna • dzieci: Julianna, Jan, Andrzej, Zofia, Tomasz

Pokolenie IV • 1861 – 1931

Tomasz Harasimiuk & Ksenia Czech (1871–1942)

Derewiczna • ślub 1905 • 7 dzieci (Michalina, Ludwik, Marianna, Franciszek, Antoni, Józef, Wawrzyniec)

Pokolenie V • Dom rodzinny w Derewicznej

Józef Harasimiuk (1907–1996) & Marcjanna Wiszniewska (1909–1997)

Derewiczna • krawiectwo, szkoła, 11 dzieci

Pokolenie VI • Jedenaście gałęzi potomków

Jadwiga
Henryk
Franciszek
Marian (I) (zm. w dzieciństwie)
Marian (II)
Jan
Genowefa (I) (zm. w niemowlęctwie)
Józef
Genowefa (II)
Stanisław
Teresa
Zjazd rodzinny z okazji 50. rocznicy ślubu Józefa i Marcjanny Harasimiuków w Derewicznej
Złote gody Józefa i Marcjanny Harasimiuków w Derewicznej (1979 r.). Zjazd czterech pokoleń rodu – dzieci, wnuki i krewni wokół jubilatów w ogrodzie rodzinnego domu.
60. rocznica ślubu Józefa i Marcjanny Harasimiuków
Diamentowe gody Józefa i Marcjanny Harasimiuków (1989 r.). Sześćdziesiąt lat wspólnego życia małżeńskiego — niezwykłe świadectwo wierności i trwania rodziny.

Zasady opracowania genealogicznego

W publicznym serwisie internetowym prezentujemy historyczne ramy rodu i starsze pokolenia. Szczegółowe dane dotyczące żyjących członków rodziny, ich dzieci oraz wnuków podlegają ochronie i są w pełni udokumentowane w wydaniu drukowanym monografii, przeznaczonym do użytku wewnętrznego.

„Ród nie jest wyłącznie nazwiskiem. Córki wychodzą za mąż, pojawiają się nowe nazwiska, ale ich dzieci są tak samo potomkami domu w Derewicznej jak synowie noszący nadal nazwisko Harasimiuk.”

Poprzedni rozdział

← Historia rodu i wiary

Kolejny rozdział

Miejscowości i domy →